Wanneer de circulatie of de ademhaling stopt

1. Levensgevaarlijke situaties

Als het lichaam geen zuurstof krijgt, ontstaat een levensgevaarlijke situatie. Je hebt zo'n situatie als:

Als de ademhaling stopt, geeft het hart het na 2 à 3 minuten ook op (wegens zuurstofgebrek!).

2. De circulatie stopt

Bij een circulatie- of hartstilstand pompt het hart geen bloed meer rond. Hierdoor raakt het hartritme verstoord. Er kunnen hiervoor meerdere oorzaken zijn:

Stilstand van de circulatie

Mogelijke oorzaken Verschijnselen

* Ook kan het voorkomen dat het lichaam kortdurend stuiptrekkingen vertoont, dit wordt soms ten onrechte gezien als teken van leven; laat u hierdoor niet misleiden. De circulatie is meestal al gestopt. De epileptiforme trekkingen worden veroorzaakt door een zuurstoftekort.

** Bij het intreden van de ademstilstand zal het slachtoffer misschien nog enige tijd snakkend ademhalen (gasping), dit wordt soms ten onrechte gezien als een goede ademhaling; laat u hierdoor niet misleiden.

3. De ademhaling stopt

Waardoor? Er kunnen diverse oorzaken zijn:

Stilstand van de ademhaling 1

Mogelijke oorzaken
Stilstand van de ademhaling 2

Verschijnselen
Tijdsduur van hersenbeschadiging

Als de ademhaling gestoord raakt, bijvoorbeeld als gevolg van verslikking of verstikking, dan ziet u het slachtoffer in paniek raken en blauw kleuren. Na zo’n twee à drie minuten raakt het slachtoffer diep bewusteloos en even later, als alle in het lichaam aanwezige zuurstof verbruikt is, houdt ook het hart op met pompen (circulatiestilstand). Bij een overdosis medicijnen of drugs ziet u dezelfde verschijnselen. Alleen van benauwdheid en paniek is dan geen sprake, omdat het slachtoffer al bewusteloos is. De hersenen hebben bloed nodig om zuurstof te krijgen. Zonder zuurstof beschadigen de hersenen of sterven hersencellen af. Leeftijd en omstandigheden kunnen de tijdsduur beïnvloeden. Over het algemeen houden we de grens van 4 minuten aan: krijgen de hersenen binnen die 4 minuten weer bloed en daarmee zuurstof toegediend, dan is de schade beperkt.
De defibrillator

Bij kamerwoelen of ventrikelfibrilleren kan alleen een defibril- lator met een elektrische stroomstoot een eind maken aan dat chaotische hartritme. Hoe sneller men defibrilleert – binnen een paar minuten – des te groter is de kans dat een normaal hartritme terugkeert. Ambulances in ons land hebben een defibrillator, maar kunnen vaak niet sneller dan 8 à 10 minuten na de melding ter plekke zijn. Bij Hartpatiënten Nederland zijn Automatische Externe Defibrillatoren, de AED ́s, te bestellen, die iedereen na een korte training kan gebruiken. Een AED kan bijvoorbeeld al aanwezig zijn op het werk, de sportclub of de luchthaven. Ook een politieteam of de brandweer kan in bezit zijn van een AED. Met de AED kan defibrillatie vaak minuten eerder worden toegepast, zodat het ambulanceteam de specialistische reanimatie met meer succes kan voortzetten. Hierdoor heeft de patiënt grotere kans op herstel.